Aramco - nhà xuất khẩu dầu hàng đầu thế giới - nhiều năm nay cố gắng giữ thị phần trong cuộc cạnh tranh với dầu đá phiến Mỹ đang phát triển mạnh mẽ. Mỹ trong vòng chục năm trở lại đây đã đưa công suất lên tới hàng chục triệu thùng mỗi ngày.

Sáu năm trước, Arabia Saudi đã có cuộc chiến giá dầu với Mỹ, với mục tiêu giành thị phần của dầu đá phiến Mỹ, nhưng thất bại. Hiện nay, Arabia Saudi sử dụng công nghệ tiên tiến, được áp dụng tại các mỏ đá phiến Mỹ, vào mỏ khí đá phiến khổng lồ Jafurah. Thứ bảy vừa qua 22/2, Aramco tuyên bố triển khai dự án này. Aramco phát triển công nghệ fracking sử dụng nước biển, gạt bỏ được trở ngại thiếu nguồn nước do môi trường ngoài sa mạc. Aramco cho đây là một cuộc cách mạng đá phiến bởi giá trị thương mại của dự án và công nghệ sử dụng nước biển. Nhiều người cho rằng, công nghệ này không ai sử dụng được ngoài nước Mỹ vì fracking cần dùng rất nhiều nước, trong khi Arabia Saudi thiếu nước, nhưng nước biển đã được sử dụng thay cho nước.

Nếu phát triển mỏ này, Saudi Arabia sẽ trở thành nước xuất khẩu khí lớn thứ ba vào năm 2030. Hiện Mỹ và Nga đang là hai nước dẫn đầu về sản xuất khí của thế giới.

Aramco đã khoan 150 giếng từ năm 2013 ở mỏ khí đá phiến Jafurah, chuẩn bị cho công tác phát triển mỏ.

Tập đoàn dầu lửa Saudi đã lựa chọn các công ty dịch vụ dầu khí quốc tế như Schlumberger, Halliburton, Baker Hughes để phát triển công nghệ fracking, giải phóng và thu dầu, khí từ đá phiến. Các công ty này đều có tiếng trong lĩnh vực đá phiến ở Mỹ. Tất nhiên, Aramco sẽ tổ chức các vòng đấu thầu và mời các công ty trên tham gia.

Ngoài Mỹ, các công ty dầu khó thành công trong phát triển trữ lượng đá phiến do nhiều nguyên nhân, hoặc thiếu kinh nghiệm, thiếu nước, cơ sở hạ tầng chưa phát triển, hoặc gần khu dân cư đông đúc.

Mỏ Jufarah gần bờ Vịnh, gần nguồn nước biển sẽ được xử lý đơn giản trước khi đưa vào sử dụng cho fracking. Jufarah cũng gần mỏ dầu lớn nhất thế giới Ghawar nên tận dụng được cơ sở hạ tầng ở đây. Cát tại chỗ cũng được sử dụng phục vụ fracking. Công trình cần bơm nước, cát và hóa chất công suất cao. Các công việc này rất tiết kiệm, chi phí thấp nên giá trị thương mại cao.

Mỏ khí đá phiến mới này sẽ giúp Arabia Saudi giảm đốt dầu khoảng 800,000 thùng/ngày để phát điện, góp thêm dầu để xuất khẩu, giảm ô nhiễm môi trường.

Khí đá phiến mỏ Jufarah sẽ được ưu tiên sử dụng phục vụ nhu cầu trong nước. Thái tử Arabia Saudi Mohammed bin Salman ban hành lệnh ưu tiên sử dụng khí Jufarah cho công nghiệp trong nước như ngành hóa dầu để phục vụ Chương trình phát triển của Vương quốc tầm nhìn 2030, nằm trong chiến lược cải cách kinh tế của Thái tử nhằm đa dạng hóa tránh phụ thuộc vào dầu.

Việc đưa cổ phiếu Aramco lên sàn năm ngoái nằm trong kế hoạch này.

Kế hoạch cũng đưa Arabia Saudi trở thành nước xuất khẩu khí, với việc ưu tiên sử dụng đường ống tới các nước lân cận hơn là xây dựng cảng xuất LNG.

Xuất khẩu khí sẽ giúp Arabia Saudi và các đồng minh tránh phụ thuộc vào khí của Qatar. Arabia Saudi, UAE, Bahrain và Ai cập có quan hệ chính trị, thương mại, giao thông căng thẳng với nước xuất khẩu khí hàng đầu Qatar, lên án Qatar hỗ trợ khủng bố.

UAE nhập khẩu 2 tỷ phút khối khí mỗi ngày từ Qatar qua đường ống Dolphin.

Aramco dự định đầu tư 110 tỷ USD vào phát triển mỏ Jafurah, có thể bắt đầu khai thác đầu năm 2024. Sản lượng có thể tới 2,2 tỷ phút khối khí mỗi ngày vào 2036, và 425 triệu phút khối khí ethane mỗi ngày. Mỏ này còn sản xuất ra 550,000 thùng/ngày khí lỏng và condensate, chiếm 50% sản lượng hiện có đang ở mức 1 triệu thùng/ngày.

Trữ lượng khí mỏ Jafurah, mỏ khí phi truyền thống không đồng hành lớn nhất ở Arabia Saudi, ước khoảng 200 nghìn tỷ phút khối khí thô. Aramco nói họ có mỏ tương tự đang xem xét.