nhiet dien khi hoa long xu huong tat yeu cho an ninh nang luong

Quá tải các nguồn năng lượng hiện có

Mặc dù điện than đã trở thành nguồn cung cấp năng lượng có công suất lớn nhất tại Việt Nam từ năm 2018, tuy nhiên lĩnh vực này trên thực tế đang gặp nhiều khó khăn có thể ảnh hưởng đến triển vọng phát triển lâu dài.

Trái ngược với điện than, lĩnh vực điện mặt trời đã có bước phát triển nhảy vọt trong thời gian qua nhờ vào chính sách ưu đãi của Chính phủ và những khoản tín dụng lớn dành cho năng lượng sạch của hàng loạt ngân hàng trong nước. Cho đến tháng 4/2019, cả nước chỉ mới có 04 nhà máy điện mặt trời với tổng công suất chưa tới 150 MW, nhưng tính đến 30/6/2019, công suất điện mặt trời đã đạt 4.464 MW, chiếm 8,28% công suất lắp đặt của hệ thống điện Việt Nam. Riêng tại tỉnh Bình Thuận, đến giữa tháng 8/2019, đã có 95 dự án điện mặt trời với tổng công suất đề xuất, đăng ký đầu tư khoảng 4.846,96MW.

Sự phát triển được cho là quá nóng của các dự án điện mặt trời đang đặt ra vấn đề liên quan đến lĩnh vực truyền tải điện để giải toả công suất tại các khu vực có nhiều nhà máy hoạt động. Tại Bình Thuận, đã có 21 dự án điện mặt trời đã hoàn thành và đóng điện. Trong quá trình hoạt động của các nhà máy đã đóng điện, vận hành thời gian qua có 08/21 dự án bị cắt giảm công suất, chủ yếu ở khu vực Tuy Phong, đấu nối trên đường dây 110kV Phan Rí - Tuy Phong - Ninh Phước (cắt giảm khoảng 15-70% tùy thời điểm, tùy dự án để tránh quá tải đường dây truyền tải, tránh sự cố rã lưới, đảm bảo vận hành an toàn hệ thống lưới điện quốc gia theo lệnh điều độ của Trung tâm Điều độ hệ thống điện Quốc gia, Trung tâm Điều độ hệ thống điện miền Nam), gồm: Phong Phú (cắt giảm khoảng 15-20%), Vĩnh Hảo, Eco Seido, Vĩnh Hảo 4 (cắt giảm khoảng 60-70%), VSP Bình Thuận II, Vĩnh Hảo 6, Vĩnh Tân 2, Tuy Phong.

Trước thực trạng nêu trên, việc phát triển nhiệt điện khí được đánh giá là rất cần thiết, đảm bảo được sự đa dạng các nguồn nhiên liệu sơ cấp cho phát điện; tăng cường an ninh năng lượng quốc gia.

nhiet dien khi hoa long xu huong tat yeu cho an ninh nang luong
Toàn cảnh một nhà máy Nhiệt điện sử dụng khí LNG

Nhiệt điện khí có công nghệ tiên tiến, hiệu suất cao, thân thiện với môi trường, rất phù hợp với xu thế phát triển bền vững. Đặc biệt, nhiệt điện khí sẽ kịp thời bổ sung nguồn điện khi các nhà máy điện năng lượng tái tạo không ổn định, hoặc không thể phát điện do thời tiết. LNG được hóa lỏng ở -120ºC đến -170ºC (tùy vào tỷ lệ thành phần hỗn hợp trong chất khí), giúp dễ dàng bảo quản và vận chuyển. LNG được tích chứa trong các bồn chứa dung tích lớn, chúng được vận chuyển bằng tàu hàng cỡ lớn từ nước này qua nước khác thông qua đường biển. LNG sẽ được xử lý thông qua một bộ bay hơi đặc thù để biến chất lỏng thành khí thiên nhiên NG đơn thuần... Do tính chất vật lý này, khu vực hậu cần tiếp nhiên liệu cho nhà máy điện sử dụng nhiên liệu LNG có thể được xây dựng trên mặt nước, làm giảm diện tích đất sử dụng.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia đánh giá, sự phát triển nhiệt điện khí của Việt Nam trong tương lai được dự báo phụ thuộc lớn vào nguồn LNG nhập. Do đó, nếu thị trường LNG quốc tế có biến động lớn về giá, sẽ tác động không nhỏ đến giá thành sản xuất điện tại Việt Nam.

Hiện Chính phủ Việt Nam đang khuyến khích các công ty trong nước và nước ngoài trong lĩnh vực LNG hợp tác với nhau. Điều này đồng nghĩa với việc thị trường Việt Nam nói chung, cũng như Bình Thuận nói riêng sẽ trở nên sôi động và hấp dẫn đối với các nhà đầu tư lĩnh vực LNG trong và ngoài nước.

Một số dự án đang được triển khai tại Bình Thuận

Lĩnh vực đầu tư nhà máy nhiệt điện khí hóa lỏng với công nghệ sạch hứa hẹn sẽ mang đến cho Bình Thuận nhiều tiềm năng về phát triển năng lượng địa phương.

nhiet dien khi hoa long xu huong tat yeu cho an ninh nang luong
Tổ hợp các nhà đầu tư dự án Nhiệt điện khí LNG

Một trong những nhà đầu tư về lĩnh vực LNG đầu tiên đặt chân vào Bình Thuận phải kể đến Công ty Đầu tư và quản lý Quỹ Energy Capital Việt Nam (ECV). Hiện tại ECV cùng với các nhà đầu tư: Excelerate Energy (Hoa Kỳ); KOGAS (Hàn Quốc) đang gấp rút triển khai các thủ tục cần thiết cho dự án dự án nhà máy điện sử dụng nhiên liệu LNG có tổng vốn đầu tư hơn 5 tỷ USD, dự kiến sẽ được xây dựng tại xã Tân Thành, huyện Hàm Thuận Nam. Tổng công suất nhà máy sau khi hoàn thành vào năm 2023 - 2025 sẽ đạt mức 3.200MW. Nguồn nhiên liệu LNG sử dụng phục vụ cho nhà máy được nhập khẩu trực tiếp từ Hoa Kỳ.

Vừa qua trong buổi làm việc với Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lương Văn Hải về cam kết triển khai dự án này, ông David Lewis - Chủ tịch Hội đồng quản trị và Giám đốc điều hành ECV cho biết, ngay sau khi lễ ký kết thỏa thuận hợp tác đầu tư vào ngày 22/9/2019 với UBND tỉnh, nhóm các nhà đầu tư đã nhanh chóng triển khai các công việc cần thiết nhằm thực hiện dự án theo quy định hiện hành. Hiện nay, nhóm các nhà đầu tư đã hoàn thành việc khảo sát lựa chọn vị trí và báo cáo nghiên cứu tiền khả thi cho dự án cũng như dự kiến nộp hồ sơ quy hoạch theo quy định hiện hành trong tháng 12/2019.

Ông David Lewis cũng cho biết thêm, về mặt tài chính, dự án đươch bảo lãnh khoản vay 70% vốn dự án từ Ngân hàng Xuất nhập khẩu Hoa Kỳ (US Exim Bank), cơ quan Phát triển Cơ sở hạ tầng quốc tế Hoa Kỳ (OPIC) và Ngân hàng Deutsche Bank. Ngoài ra, tổ chức đầu tư uy tín Moelis & Co. đã chính thức trở thành đơn vị tư vấn tài chính cho dự án này. Đồng thời, ông David Lewis khẳng định sẽ thực hiện dự án theo đúng kế hoạch đã đề ra.

Theo báo cáo dự án của ECV cho thấy, nhà máy Nhiệt điện sử dụng LNG có chi phí vận hành, bảo trì thấp hơn so với nhà máy nhiệt điện than; chế độ vận hành linh hoạt, có khả năng điều tần. Do đó, các ảnh hưởng của nhà máy đến môi trường, cảnh quan du lịch, an sinh xã hội được giảm thiểu và được kiểm soát chặt chẽ.

nhiet dien khi hoa long xu huong tat yeu cho an ninh nang luong
Tổ hợp nhà thầu Dự án Điện Sơn Mỹ 1

Tham gia vào lĩnh vực này, còn có tổ hợp Chủ đầu tư EDF – Sojitz – Kyushu – Pacific. Đây là tổ hợp Chủ đầu tư Dự án Nhà máy nhiệt điện tua bin khí hỗn hợp Sơn Mỹ 1.

Dự án Nhà máy nhiệt điện Sơn Mỹ 1 có công suất 2000 MW với 03 tổ máy, dự kiến đi vào hoạt động từ năm 2027 theo quy hoạch điện điều chỉnh. Dự án nằm trong Tổ hợp chuỗi dự án Nhiệt điện Sơn Mỹ bao gồm: Nhà máy nhiệt điện Sơn Mỹ 1, 2 và 3, được xây dựng tại xã Sơn Mỹ, huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận (trong Khu liên hợp Công nghiệp dịch vụ - Dầu khí Sơn Mỹ), có tổng công suất 4.000MW. Công nghệ nhà máy Nhiệt điện Sơn Mỹ 1 là nhà máy điện tua bin khí chu trình hỗn hợp, sử dụng khí thiên nhiên hóa lỏng LNG nhập khẩu, với khối lượng tiêu thụ khoảng 0,57 triệu tấn LNG/năm.

Bà Dukstra Valerie - Giám đốc Dự án Sơn Mỹ 1 cho biết, kết quả đánh giá kinh tế cho thấy Dự án Nhà máy nhiệt điện Sơn Mỹ 1 sẽ mang lại lợi ích kinh tế thông qua việc góp phần đáp ứng tốc độ phát triển nhu cầu điện tại Việt Nam cũng như đa dạng được nguồn phát điện để đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.