truyen-tai-dien-2301-1589354461.jpg
Nghị quyết 55 khuyến khích khu vực tư nhân đầu tư vào hệ thống truyền tải điện, phá vỡ thế độc quyền của khu vực nhà nước từ trước đến nay. Ảnh: Diễn đàn Năng lượng.

Bộ Công Thương vừa có tờ trình gửi Chính phủ về giải thích Luật Điện lực nội dung nhà nước độc quyền trong truyền tải điện theo phương thức xã hội hóa, trong đó đề xuất nhà nước chỉ độc quyền quản lý, vận hành lưới điện và cho phép tư nhân đầu tư hệ thống có tính chất xương sống, huyết mạch. Khi Luật Đầu tư theo hình thức đối tác công tư được ban hành, có hiệu lực thì hoạt động đầu tư truyền tải điện có thể áp dụng theo quy định của luật này.

Trước đó, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 55 về định hướng chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến 2030 và tầm nhìn đến 2045 trong đó khuyến khích khu vực tư nhân tham gia đầu tư truyền tải điện, phá vỡ thế độc quyền của khu vực nhà nước và quy định rõ trách nhiệm của từng khu vực.

Liên quan đến nội dung này, TS Brian Hull, Tổng Giám đốc ABB Power Grids Việt Nam cho biết, chính sách này phù hợp với xu hướng ở nhiều quốc gia trên toàn cầu. Tại những quốc gia đó, Chính phủ nhận ra rằng đầu tư và chuyên môn của khu vực tư nhân mang lại lợi ích cho hoạt động đầu tư này.

Tuy nhiên, để tạo thuận lợi cho nhà đầu tư cần tính đến hai yếu tố. Trước tiên, khung pháp lý phải quy định rõ để nhà đầu tư nắm được những rủi ro và ưu đãi. Lý tưởng nhất, việc này nên được thực hiện theo một biểu mẫu, định dạng có sẵn mà quốc tế đang sử dụng. Điều này không chỉ đảm bảo tính pháp lý mà còn giúp nhà đầu tư tiếp cận được với khoản vay quốc tế có lãi suất tốt hơn. 

Yếu tố thứ 2 là sự phối hợp và hợp tác giữa nhà điều hành lưới điện EVN và nhà đầu tư.

Ngoài ra, TS Brian Hull còn lưu ý nên ưu tiên sử dụng công nghệ kỹ thuật số mới nhất, đảm bảo lưới điện luôn sẵn sàng để đối phó với những thách thức phát sinh khi nhu cầu điện năng tăng đột biến. Điều này phù hợp với định hướng đẩy mạnh phát triển nền kinh tế số của Chính phủ.

Nhà đầu tư nước ngoài đang sử dụng phổ biến các công nghệ như mạng lưới truyền tải điện cao áp một chiều (HVDC), công nghệ lưu trữ pin, trạm biến áp kỹ thuật số...

Ông Nguyễn Văn Bình - Trưởng ban Kinh tế Trung ương cũng từng cho rằng không có tư nhân ngành điện không thể phát triển nhanh, nhưng không có khu vực nhà nước thì không thể đảm bảo an ninh năng lượng và công bằng xã hội. Vì vậy, khu vực tư nhân và nhà nước phải phối hợp nhuần nhuyễn với nhau trong hoạt động đầu tư.

Nghị quyết 55 của Bộ Chính trị về định hướng chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến 2030 và tầm nhìn đến 2045, nêu rõ phải có chính sách ưu tiên đầu tư phát triển hạ tầng năng lượng bền vững; chú trọng xây dựng cơ sở hạ tầng xuất, nhập khẩu năng lượng, kết nối khu vực. Xác định danh mục hạ tầng năng lượng có thể dùng chung và xây dựng cơ chế dùng chung phù hợp với cơ chế thị trường.

Xoá bỏ mọi độc quyền, rào cản bất hợp lý trong sử dụng cơ sở vật chất và dịch vụ hạ tầng năng lượng; có cơ chế, chính sách đầu tư xây dựng hệ thống truyền tải điện, tách bạch với độc quyền nhà nước về truyền tải điện. Thực hiện xã hội hoá tối đa trong đầu tư và khai thác, sử dụng cơ sở vật chất, dịch vụ ngành năng lượng, bao gồm cả hệ thống truyền tải điện quốc gia trên cơ sở bảo đảm quốc phòng, an ninh.